Sultan Melikşah Dönemi (1072 – 1092)

Melikşah başa geçtiğinde ülkede tahta oturmak için beklentisi olan kişiler vardı. Bunların başlangıcında amcası Kavurd gelmekteydi.

Kavurd, Selçuklular içinde büyük bir güce sahipti. Melikşah’ın genç sayılabilecek bir yaşta şu demek oluyor ki 20 yaşlarında başa geçmesi Selçuklular içindeki mühim bir gurubu daha tecrübeli olan Kirman meliki Kavurd’un yanına çekmişti.

Nizamülmülk bu tehlikeyi gördüğünde Anadolu’da fetihlerde bulunan Artuk Bey’i başkente çağırmış, iki taraf arasındaki olası çatışma için hazırlığa başlamıştı. Nihayet 1073’te Kavurd Bey üstüne yürüten Melikşah Hemedan civarında onu karşılamış ve meydana getirilen muharebede genç sultan başarı göstermiş olmuştur.

Kavurd ve evlatları tutsak alınmış sadece askerin Kavurd’a yönelik meyli yüzünden gelecekte olması olası bir iç karışıklığı önlemek için, yay kirişiyle boğulmak suretiyle öldürülmüştür. Bu yaşananlar esnasında Nizamülmülk’ün göstermiş olduğu sadakat kısa sürede karşılığını bulmuş ve tekrardan vezirliğe atanırken evvelkinden fazlaca daha büyük bir yetkilere haiz olmuştur. Öteki taraftan Melikşah iç işleriyle savaşım ederken Karahanlı ve Gazneliler Selçuklu ülkesine çeşitli saldırılarda bulunmuştur. Kavurd meselesini halleden Melikşah 1073’te doğuya önem vererek Gaznelileri ve Karahanlıları denetim altına aldıktan sonrasında 1074’te Rey’e geri dönmüştür.

Melikşah’ın 2.seferi Kafkasya üstüne olmuştur. Sultan İç ve doğudaki sorunlarla uğraşırken Yabgulu Türkmenleri Anadolu’da ve Azerbaycan’da etkinlik göstermeye başlamışlardı. Melikşah 1075’te Karabağ’a vardığında Bizans bir elçi göndererek ona dostluğunu bildirmiştir. 1076 yılı başlarında ise Tiflis ve çevresini ele geçirdikten sonrasında Şirvan ve Erran’ı alarak buraları buyruk Savtekin’e bırakmıştır. Gürcüler bundan sonrasında buyruk Savtekin’in kontrolü altında bulunacaktır.

1078’te kardeşi Tutuş’u Suriye’ye, Komut Porsuk’u da Anadolu’ya gönderen Melikşah Anadolu’da Yabgulu Türkmenlerinin, Suriye’de de Atsız Bey’in faaliyetlerini denetim altında tutmak istiyordu.

Özetlemek gerekirse Mevzu Başlıkları

Sultan Melikşah Süreci (1072 – 1092)

Sultan Alp Arslan’ın ölümü üstüne yerine 18 yaşındaki oğlu Melikşâh saltanat tahtına çıktı. Yeni sultan 6 Ağustos 1055’de doğan ufak yaştan itibaren babası ile sefere çıkmış ve devlet işlerinde deneyim kazanmıştı. Melikşâh, Alp Arslan’ın oğullarının en büyüğü değildi fakat cesareti, Selçuklu ordusunun sevk ve idaresinde gösterdiği kabiliyet ile veliaht ilân edilmişti; ek olarak tahta çıkmasında Vezîr Nizamü’l–Mülk’ün büyük görevi olmuştur.

Melikşâh tahta çıkar çıkmaz öteki hanedan azalarından gelebilecek olası başkaldırılara karşı kuvvet kullanılması gerekeceğini düşünerek etrafındakilere ihsanlarda bulunmuş olduğu şeklinde askerlerin maaşlarını da 700.000 dînar arttırarak onları kendisine bağlamıştı. Melikşâh babasının cenazesini Merv’e naklettirerek orada defnettikten sonrasında hızlıca Horasan üstünden Nişâbur’a geldi193 (31 Aralık 1072).

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir