Sultan Melikşah’ın Gürcistan Seferleri

Sultan Melikşah, Gürcü kralı II. Giorgi (1072–1089)’nin hâkimiyetine karşı ortaya çıkan isyanlar sebebiyle Gürcistan seferine çıktı.

Karthili (K’art’li)’ye kadar ilerleyerek Gence’yi Şeddadî Emîri III. Fazl’dan aldı ve tüm Kafkasya’nın idaresini Emîr Savtegin’e verdi (1076). Sadece Emîr Savtegin’in Gürcü Kralı II. Giorgi ile yapmış olduğu harpte başarısızlığa uğraması bu bölgeyi karıştırdı. Eski Ani Kralı Gagik de yine tahta çıkmak teşebbüsünde bulunuyordu. Bu durum sultanın bir kez daha Gürcistan’a girmesine sebep oldu. Melikşâh bu bölgeyi itaat altına alıp, Savtegin’in durumunu sağlamlaştırdıktan sonrasında geri döndü (1078/1079).

Gürcü Kralı IV. David (1089-1125)

Emîr Savtegin’in Gürcü Kralı’na yine yenilmesi, Bizanslılar’ın hücuma geçmesine fırsat verdi. Oltu, Erzurum ve Kars şehirleri Bizans’ın eline geçti. Sultan Melikşâh bu kez Emîr Ahmed’i bölgeye gönderdi (1080).

Emîr Ahmed ilkin Gürcü Kralı II. Giorgi’yi yenik etti, sonrasında Kars’ı kati olarak Türk idaresi altına soktu. Oltu ile Erzurum şehirlerini geri aldı. Ek olarak Ebû Yakub ve İsa Böri adlarındaki emîrler beraberlerindeki Türkmenler ile Şavşat, Acara, Karthili, Ardanuç ve Kütâyis havalisine başat oldular (1080).

Ertesi yıl Emîr Ahmed, Çoruh havalisini ele geçirdi. Hatta onun Trabzon’u dahi zapt etmiş olduğu rivayet olunur. Bu durumda ilkin Giorgi, sonrasında da Kakhet Kralı Agsathan Isfahan’da bulunan sultanın huzuruna giderek bağlılıklarını tekrarladılar. Sultan Melikşâh Erran bölgesinin idaresini Azerbaycan umûmî valisi Selçuklu ailesinden Kutbeddîn İsmail’e verdi.

Sultan Melikşâh 1086 başlarında yine Kafkasya’ya yürüdü. Bu sefer neticesinde Ani Emîri Menuçehr Ebû’l–Fazl ve Şirvân meliki Feriburz da itaatlerini bildirdiler ve senelik haraca bağlandılar. Ek olarak Emîr III. Fazl idaresindeki Gence şehri de Emîr Bozan tarafınca zapt edilerek merkeze bağlandı.

Kaynak: Selçuklular Zamanı – PROF. DR. MUHARREM KESİK

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir