Sultan Melikşah’ın Ölümü (19 Kasım 1092)

Sultan Melikşah, 19 Kasım 1092 günü hemen hemen 38 yaşlarında iken zehirlenerek öldürüldü. Böylece Vezîr Nizamü’l–Mülk’ün öldürülmesinden 35 gün sonrasında da Sultan Melikşah tarih sahnesinden çekilmiş oldu.

Sultan Melikşah, Bağdat’ta iken (Bağdat’a varış, 28 Ekim 1092) onun torunu Cafer’i halifelik veliahtı yapmak istemeyen Halife Muktedî ile arası açılmış ve sultan ondan Bağdat’ı acil terk etmesini istemişti. Sadece vezîr Tâcü’l–Mülk’ün ricasıyla Halife Muktedî’ye Bağdâd’ı terk etmesi için 10 günlük süre verildi. Fakat bu süre dolmadan Sultan Melikşâh 19 Kasım 1092 günü zehirlenerek öldürüldü. Bu zehirlenme vakasından halife, intikam almak isteyen Nizâmül–Mülk taraftarları ve Terken Hâtûn zan altındadır. Böylece Vezîr Nizâmü’l–Mülk’ün öldürülmesinden 35 gün sonrasında da Sultan Melikşâh tarih sahnesinden çekilmiş oldu.

Otuzsekiz yaşlarındayken ölen Melikşâh geride Kaşgar’dan Boğaziçi’ne, Kafkaslar’dan Yemen ve Aden’e kadar ulaşan büyük bir devlet bırakıyordu. Cenazesi ondan sonra Isfahan’a nakledilerek, burada yaptırmış olduğu medresenin türbesine gömüldü. Âlimleri, din adamlarını, şâir ve edipleri sakınan bir hükümdardı. Sultan Melikşah adına, “Celâli” ismiyle meşhur bir de takvim düzenlenmişti. Sultan ava çıkmayı ve avlanmayı oldukca severdi.

Özetlemek gerekirse Mevzu Başlıkları

Sultan Melikşah’ın Ölümünün Dış Yankıları

Sultan Melikşâh Hristiyanlara ve Musevîlere karşı da oldukca iyi davranmıştı. Örnek olarak Ani Ermeni başpiskoposu Barseg bir heyetle şikâyet ve durumlarını anlatmak maksadıyla Isfahan’a sultanın huzuruna gitmişti. Melikşâh bu Ermeni heyetini oldukca iyi karşılayıp, ”Tüm kilise, manastır ve rahiplerin vergi dışı tutulmaları” hakkında bir buyrultu verdi. Bu sırada Azerbaycan valisi olan Kutbeddîn İsmail b. Yakutî bu fermana uyarak derhal vergileri kaldırmış ve Ermeniler’in oturdukları bölgeleri imâr ettirmişti.

Sultanın bu davranışı Hristiyan kaynaklara da aksetmişti. Ermeni müellifi Urfalı Mateos, sultanın ölümü dolayısıyla şunları yazmıştır: ”Aynı yılda her insanın babası ve tüm insanlara karşı merhametli ve hüsnüniyet sahibi bir zat olan büyük Sultan Melikşâh öldü… Melikşâh’ın ölümü, tüm dünyayı büyük bir matem içine düşürdü”.

Kaynak: Selçuklular Zamanı – PROF. DR. MUHARREM KESİK

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir