Tahsin Yücel

Tahsin Yücel Biyografisi

Tahsin Yücel, öykü, roman, tecrübe etme, eleştiri, masal, araştırma, derleme ve tercüme eserleriyle uygar Türk edebiyatının mühim figürlerinden biridir.

Tahsin Yücel, 17 Şubat 1933 tarihinde Elbistan, Kahramanmaraş’da dünyaya gelmiştir. Babası kunduracı Ahmet Yücel, anası Nuriye Münevver Hanım’dır. Babasını üç yaşına gelmeden yitirdi. Ablası ve ağabeyini de oldukça erken yaşta yitirdi. İlköğrenimini Elbistan Gazi Paşa İlkokulu’nda tamamladıktan sonrasında parasız yatılı sınavlarında Galatasaray Lisesi‘ni kazanarak 1945 senesinde İstanbul‘a geldi. Galatasaray Lisesi‘nde okulda Esat Mahmut Karakurt‘un talebesi oldu; Orhan Şaik Gökyay ve Ahmet Kutsi Tecer ile tanıştı. Yiğit Okur, Yıldırım Keskin şeklinde isimlerle Galatasaray dergisini çıkardı. 1953 senesinde Galatasaray Lisesi‘nden mezun oldu. 1960 senesinde da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı Kısmı’nü tamamlamış oldu. Üniversite yıllarında Varlık Yayınevi’nde çalıştı ve Galatasaray Lisesi’nin Ortaköy bölümünde muallim muavinliği yapmış oldu.

Mezuniyetinden sonrasında İstanbul Üniversitesi’nde de bilimsel nitelikli yaşama devam etti ve göstergebilim alanındaki çalışmalarını Fransız hükümetinden burs alarak gittiği Paris’te sürdürdü. Tezini Paris’te tamamladıktan sonrasında Türkiye’ye döndü; “L’Imaginaire de Bernanos” (Bernanos’un İmge Evreni) başlıklı teziyle 1965 senesinde doktorasını tamamladı.

1965-1967 yıllarında askerlik görevini yaptıktan sonrasında üniversitedeki görevine dönerek göstergebilim alanında çalışmaya devam etti. 1972 senesinde “Figures et messages dans la Comédie humaine” başlıklı çalışmasıyla doçentlik, 1978 senesinde da 1978’de “Les Coordines Narratives” başlıklı çalışmasıyla profesörlük ünvanını aldı. İstanbul Üniversitesi’ndeki görevinden 2000 senesinde emekliliğe ayrıldı.

Tahsin Yücel, ilk öyküsü olan “Dert Fazlaca, Hemdert Yok!” 1950 senesinde “Yeni Hikâyeler”de yayımlayarak yazın hayatına başlamış olan Tahsin Yücel, daha sonraları Varlık, Seçilmiş Hikâyeler, Yeryüzü, Birlikte ve Mavi şeklinde dergilerde öyküleri yayımlanmaya devam etti. Tahsin Yücel, öykü, roman, tecrübe etme, eleştiri, masal, araştırma, derleme ve tercüme eserleriyle uygar Türk edebiyatının mühim figürlerinden biridir.

İlk öykü kitabı “Uçan Daireler” Nisan 1954’te Varlık Yayınevi tarafınca yayımlandı. 1955’te “Haney Yaşamalı” yayımlandı ve bu kitap 1956 Sait Faik Hikâye Armağanı ile ödüllendirildi.

1957 senesinde “Anadolu Masalları” adlı kitabı Varlık Yayınevi’nin çocuk klasikleri içinde yayımlandı. Onu 1958’de piyasaya sürülen “Düşlerin Ölümü” 1958 takip etti. Bu kitap, 1959’da Türk Dil Kurumu Öykü Ödülü’nü aldı. Ertesi yıl ilk romanı “Mutfak Çıkmazı”’nı yayımladı.

Bu dönemlerde; kullandığı yalın dil, kullandığı çağdaş sözcükler, Anadolu insanına yaklaşımındaki tutarlılık ve anlatımındaki ustalık dikkat çekti. Behçet Necatigil şeklinde adlardan yorumlar aldı. Uçan Daireler, Haney Yaşamalı ve Düşlerin Ölümü adlı öykü kitaplarını yayımlayarak kariyerine devam eden Yücel, bu kitaplarda kendi geçmişinden bazı öğeler kullandı. Bu tarz şeyleri ele alırken oldukça karamsardı; sadece daha sonraları bunu devrin akımlarından etkilenerek yaptığını belirtmiştir.

Öykü ve roman dışındaki eserlerine bakıldığında, Yazın, Gene Yazın ve Tartışmalar adlarında iki tecrübe etme kitabı görülür. Bunlardan ilki, çoğu zaman kendi hayatından alıntılar içerirken, ikincisi, dilsel mevzuları alan polemikleri mevzu alır. Bununla beraber, Türkiye’ye göstergebilimi tanıttığı emekleri da var.

Yurtiçi ve yurtdışında ses getiren yazınsal incelemelerinin yanı sıra, hatırı sayılır çevirileri de vardır. Fransız edebiyatından seksen civarında tercüme yapmış oldu. Öykülerinden bazıları, İsveççe ve Fransızca’ya çevrildi.

Tahsin Yücel, 1961 senesinde Gülçin Arıca ile evliliğe ilk adımını attı; Elif (1961) ve Halime (1972) adlında iki kızı oldu.

Tahsin Yücel, 22 Ocak 2016 tarihinde İstanbul’da 83 yaşlarında ölmüştür.

Tahsin Yücel, eserlerinin ana eksenine yerleştirdiği fert ve toplumun aşırıya varan tutkularını, oldukça katmanlı anlam örgüsü içinde, ince bir alay ve keskin bir ironi ile eleştirir. Yücel’in 1995 senesinde yayımladığı Bıyık Söylencesi romanı, tutku ve adanmışlığın ferdin yaşamında yarattığı yıkıcı etkinin boyutlarını irdelemesi bakımından dikkat çekicidir. Bir taşra nahiyesinde geçen ve ‘bıyık’ üstünden insan – nesne ilişkisini ironik bir üslûpla irdeleyen roman, “bıyığının adamı olmak uğruna” erkekliğinden, ailesinden, hayatından vazgeçen Cumali’nin ağlatısal öyküsünü anlatır. Bu emek harcama, Tahsin Yücel’in Bıyık Söylencesi eserinde, olağan dışı bir tutku ve adanmışlık duygusuyla hareket eden ve onun körleştirici etkisine maruz kalan insanoğlunun kendiyle ve toplumla kurduğu ilişki sorgulayan ve sorunsallaştıran tutumunu incelemeyi amaçlar.

Ödülleri:
1956 – Sait Faik Hikâye Armağanı (Haney Yaşamalı)
1959 – TDK Öykü Ödülü (Düşlerin Ölümü)
1984 – Azra Erhat – Tercüme Üstün Hizmet Ödülü (Yaban Fikir)
1993 – Orhan Kemal Roman Armağanı (Peygamberin Son Beş Günü)
1999 – Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü (Söylemlerin İçinden)
1999 – Dünya Kitap Senenin Kitabı Ödülü (Komşular)
2003 – Tüyap Kitap Fuarı’nın onur yazarı seçildi
2003 – Yunus Nadi Roman Ödülü (Yalan)
2002 – Ömer Asım Aksoy Ödülü (Yalan)
2007 – Balkanika ödülü (Gökdelen)
2008 – Mersin Kenti Edebiyat Ödülü
1997 – Fransız Hükûmeti Palmes Académiques nişanı Commandeur derecesi

Eserleri :
Öykü :
1954 – Uçan Daireler
1955 – Haney Yaşamalı
1958 – Düşlerin Ölümü
1969 – Yaşadıktan Sonrasında
1983 – Ben ve Diğeri
1989 – Aykırı Öyküler
1999 – Komşular
2008 – Golyan Devrimi

Roman :
1960 – Mutfak Çıkmazı
1992 – Peygamberin Son Beş Günü
1995 – Bıyık Söylencesi
1996 – Yurttaş
2002 – Yalan
2005 – Kumru ile Kumru
2006 – Gökdelen
2010 – Sonuncu

Masal :
1957 – Anadolu Masalları

Anlatı :
1975 – Dönüşüm
1975 – Yurttaş

Tecrübe etme-Eleştiri :
1976 – Yazın ve Yaşam
1982 – Yazının Sınırları
1993 – Tartışmalar
1995 – Yazın, Gene Yazın
1997 – Alıntılar
1998 – Söylemlerin İçinden
2000 – Salaklık Üzerine Tecrübe etme
2003 – Yüz ve Söz
2006 – Göstergeler

İnceleme :
1968 – Dil Devrimi
1969 – L’Imaginaire de Bernanos
1972 – Figures et Messages dans la Comédie Humaine
1980 – Anlatı Yerlemleri
1982 – Dil Devrimi ve Neticeleri
1982 – Yapısalcılık
1991 – Eleştirinin Abecesi
1997 – İnsanlık Güldürüsü’nde Yüzler ve Bildiriler
2007 – Eleştiri Kuramları

Derleme :
1990 – Yazı ve Yorum (Roland Barthes seçkisi)

Türkiye haricinde gösterilen eserleri :
2005 – The Citizen (Yurttaş, 1996), Rocher, (Fransızca)
2006 – The Last Five Days of the Prophet (Peygamberin Son Beş Günü,1992), Rocher, Fransızca
2009 – The Tale of the Moustache (Bıyık Söylencesi, 1995), Hakları French- Actes Sud tarafınca satın alındı

Tercüme :
1954 – Amok (Stefan Zweig)
1954 – Arı Maya (Waldemar Bonsels)
1954 – Tom Amca’nın Kulubesi (Harriet Beecher Stowe)
1954 – Usta İşçi (Stefan Zweig)
1954 – Malezya Tılsımı (William Somerset Maugham)
1954 – Jane Eyre (Charlotte Bronte)
1954 – Taraskonlu Tartarin (Alphonse Daudet)
1954 – Yarına Dönüş (Sıgrıd Undest)
1955 – Bir Numaralı Evde Olanlar (John Steinbeck)
1955 – Geçmiş Günler (Francis Carco)
1955 – Genç Kızlar (Henry de Montherlant)
1955 – Güzel Hanım Meyhanesi (Roland Dorgeles)
1955 – Hanımefendilere Acıyın (Henry de Montherlant)
1955 – Kedinin Masalları (Marcel Ayme)
1955 – İyilik Şeytanı (Henry de Montherlant)
1955 – Kan (Curzio Malaparte)
1955 – Kanatlılar (Joseph Kessel)
1955 – Kolej Yılları (Valery Larbaud)
1955 – Yeryüzünde Bir Yolcu (Julien Green)
1956 – Katil (Georges Simenon)
1956 – Kül Kedisi (Charles Perrault)
1956 – Taşralı Kız (Alberto Moravia)
1956 – Madam Bovary (Gustave Flaubert)
1956 – Büyük Sürü (Jean Giono)
1956 – Cüzzamlı Bayanlar (Henry de Montherlant)
1956 – Ya Gerçek Olsaydı (Roland Dorgeles)
1956 – Duvargeçenler (Marcel Ayme)
1957 – Tehlikeli Geçit (William Somerset Maugham)
1958 – Colomba (Prosper Merimee)
1958 – Minik Prenses (Frances Hodgson Burnett)
1958 – Kar Topu (Guy de Maupassant)
1958 – Vatikan Zindanları (Andre Gide)
1959 – Kaçak (Georges Simenon)
1959 – Pamuk Prenses (Jacob Grimm)
1959 – Kırmızı Zambak (Anatole France)
1959 – Sapho (Alphonse Daudet)
1959 – Uzaktan (Colette)
1959 – Hanım ve Kukla (Pierre Louys)
1959 – Dünya Nimetleri ((Andre Gide)
1960 – Aynı Yol (Andre Gide)
1960 – Kaz Baba (Marcel Ayme)
1960 – Diktatörün Bayanı (Alberto Moravia)
1960 – Bella (Jean Giraudoux)
1961 – Paris Sıkıntısı (Charles Baudelaire)
1961 – Eugenie Grandet (Balzac)
1961 – Konuşan Hayvanlar (Marcel Ayme)
1961 – Swann’ın Bir Aşkı (Marcel Proust)
1962 – Bekârlar (Henry de Montherlant)
1962 – Çoban Prens (Hans Christian Andersen)
1962 – Sisifos Efsanesi (Albert Camus)
1963 – Kalpazanlar (Andre Gide)
1963 – Tersi ve Yüzü (Albert Camus)
1963 – Kamelyalı Hanım (Alexandre Dumas (oğul))
1963 – Sinekler (jean-paul-sartre)
1965 – Evlilik (Alberto Moravia)
1966 – Altenburg’un Ceviz Ağaçları (André Malraux)
1967 – Başkaldıran İnsan (Albert Camus)
1967 – İklimler (Emile Herzog/André Maurois)
1967 – Bayanlar Okulu (Andre Gide)
1968 – Ak Bıldırcın (John Steinbeck)
1969 – Aden Bahçesi (Hans Christian Andersen)
1969 – Siyaset ve Propoganda (Jean-Marie Domenach)
1969 – Tolstoy’un Yaşamı (Romain Rolland)
1970 – Kale (Antoine de Saint-Exupéry)
1970 – Yeşil Kısrak (Marcel Ayme)
1970 – İnsanların Dünyası (Antoine de Saint-Exupéry)
1972 – Becket: Tanrının Şerefi (Jean Anouilh)
1972 – Parmak Kız (Hans Christian Andersen)
1972 – Goriot Baba (Balzac)
1973 – Karlar Kraliçesi (Hans Christian Andersen)
1973 – Eleştiri Kuramları (J. C. CarloniJean C. Filloux)
1979 – Nuhun Gemisi (Marcel Ayme)
1981 – Suluboya Kutuları (Marcel Ayme)
1981 – Yağmur Yağdıran Kedi (Marcel Ayme)
1984 – Yaban Fikir (Claude Lévi-Strauss)
1985 – Kral Solomon’un Bunalımı (Emile Ajar)
1986 – Sevgili (Marguerite Duras)
1989 – Yazının Sıfır Derecesi (Roland Barthes)
1990 – Modern Söylenler (Roland Barthes)
1991 – Duygusal Sürgün (Colette)
1992 – Hastane Günlüğü (Hervé Guibert)
1993 – Kısa Düzyazılar (Michel Tournier)
1994 – Yaz (Albert Camus)
1996 – Sürgün ve Krallık (Albert Camus)
1996 – Göstergeler İmparatorluğu (Roland Barthes)

Kaynak:Yaşam öyküsü.info

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir