Takvim Tarihçesi ve Çeşitleri

Özetlemek gerekirse Mevzu Başlıkları

Takvim Kelimesinin Anlamı

Takvim kelimesi Arapçadan dilimize geçmiştir ve Türkçede aşağıdaki anlamları taşır:

  • Zamanı yıllara, aylara ve günlere ayıran yöntem
  • Bir senenin günlerini, aylarını, sayılı günlerini gösteren, değişik biçimlerde yapılmış cetvel yada defter
  • Yapılacak bir işin türlü evrelerini zamana bağlı olarak gösteren program

Takvimin Tarihçesi

Eski çağlarda insan toplulukları, başlarından geçenleri ya da kıymet verdikleri, bellerinde saklamak istedikleri mühim anıları bir çok kez naturel vakalara gore sıralarlardı.

Bu eski ulusların ve toplumların vakaları, bilhassa ay ve güneş tutulmalarına gore kronolojik sıraya koymaları, günümüzde onların tarihlerini inceleyenlere büyük destek olmuştur. Bu sebeple astronomi, kozmografya, fizik ve matematik şeklinde bilimler, ay ve güneş tutulmalarının, günümüzden binlerce yıl önceki ve sonraki oluş zamanlarını kesinlikle bizlere bildirebiliyor.

Günün as ve üs katlarının birçoğu, oldukca eskiden beri biliniyordu. Sadece bir yıl içindeki gün sayısını her cemiyet başka başka hesaplıyordu. Bir çok uluslar takvim yılını yüzyıllar süresince gökteki ayın yer yuvarlağı çevresindeki dönüşüne gore hesapladılar ki bu tür yıl hesabına “gök ayı yılı” (lunar year) denir.

Senenin günlerinin haftalara, aylara ve mevsimlere bölünmesinin bilincine varıldıktan sonrasında aslolan mühim mevzu, günleri, ayları ve mevsimleri durağan(durgun) tutacak bir takvim bulmaktı.

Jülyen Takvimi nedir?

Roma İmparatoru Caius Julius Caesar (M.Ö. 101-44), M.Ö. 46 senesinde giriştiği takvim düzenlemesinde M.Ö.45 yılının yılbaşını, Ocak ayının birinci gününe aldı. Bu zenlemede kendisinin oldukca emeği geçmiş olduğu için bu takvime “Jülyen Takvimi” denildi. Bununla beraber takvimde meydana getirilen bu düzenleme ve doğrultma sonradan ve zaman içinde gene bozuldu.

Gregoryen Takvimi Nedir?

M.325 senesinde İznik’te toplanan Hristiyan Dini Kongresinde meydana getirilen takvim düzelmesinin üstünden 1250 yıl geçmiş olduğu halde yeni bir ayarlama yapılmadığından ayların yerlerinde on günlük bir fark ortaya çıkmıştır.

Takvim Tarihçesi – Gregoryen Takvimi

Aslolan Adı Ugo Bon Compagni olup 1572-1585 içinde Papalık postunda oturan XIII. Gregorius (M.1502-1585), 1582 senesinde takvimin tekrardan düzeltilmesini ele aldı.

O bu işi yaparken dünyanın diğer yerlerindeki ulusların her biri, İbrani, Kıbti, Kalde, eski Mısır, Yunan, Roma, Çin, İslam, Hindu, Laos, Madagaskar, Kamboç ya da Vietnam takvimleri şeklinde sağlam temellere dayanmayan değişik takvimler kullanıyorlardı.

Papa, fizik, astronomi, kozmoğrafya bilginlerinden oluşan bir kurulu 1582 senesinde Roma’da topladı. Ilkin, 325 yılından 1582 yılına dek on günlük bir eksikliğin ortaya çıkmış olduğu saptandı. Bu eksikliği gidermek için 4 Ekim 1582 Perşembe gününü, direkt doğruya 15 Ekim cuma gününe bağlama sonucu aldı.

Böylece o senenin Ekim ayının 4-15 günleri arasındaki on gün atılınca, hafta içindeki günlerin sırası da değişmemiş oldu. Bu değişiklikten sonraki takvime, girişime başladığı ve bu işte büyük katkısı bulunmuş olduğu için “Gregoryen Takvimi” denildi.

Bu yeni düzenlenmiş Gregoryen Takvimini Osmanlı Devleti 8 Şubat 1917 günü, Rusya 1918 senesinde, Yunanistan 1923 senesinde, Danimarka 1582, kimi İsviçre katolik kantonları ile Hollanda’nın katolik kilisesine bağlı bölgeler 1583, Alman’nın katolik devletlerinde 1584, Plonya’da 1586, Macaristan’da 1587, Japonya’da 1873, Bulgaristan’da 1916, Ürdün’de, Gregoryen temele gore miladi takvimin hicri – kameri takvimle beraber resmen kullanılmasına başlanılması 4 Ağustos 1924 dedir.

Gregoryen Takvimi bugün internasyonal ilişkilerin mecburi kılması, kullanılışındaki pratikliği ve doğruluğu dolayısıyla nerede ise tüm dünya uluslarınca kullanılmaktadır.

Bu takvime gore yıl 365.24218 gün, Ocak, Mart, Mayıs, Temmuz, Ağustos, Ekim, Aralık ayları 31 gün, Şubat 28 gün sadece 4 ile bölünen yıllarda 29 gün, bunlar dışındaki aylar otuzar gündür. Bir yıl içinde 52 hafta vardır ve her hafta yedi gündür.

Türklerin kullandığı takvimler hakkında informasyon edinmek için; Türklerin Kullandığı Takvimler başlıklı yazımızı okumanızı tavsiye ederiz. Ek olarak takvim mevzusunda bir uzman olan Ömer Hayyam hakkında informasyon edinmek için; Felsefe.gen.tr Ömer HAYYAM sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

 

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir