Tarih Biliminde Kaynaklar Niçin Önemlidir?

Tarih biliminde kaynaklar niçin önemlidir? Bu soruya doğru yanıt verebilmek için suali parçalayarak anlamaya çalışalım. Ilk olarak Tarih Bilimi nedir, tarih biliminde kaynak nedir ve tarih bilimi kaynaklardan iyi mi faydalanır bunlara bakacağız, netice olarak tarih biliminde kaynakların niçin mühim bulunduğunu belirteceğiz.

Özetlemek gerekirse Mevzu Başlıkları

Tarih Bilimi nedir?

Tarih bilimi nedir sorusuna verilebilecek en iyi cevaplardan biri budur; geçmişte meydana gelen vakalarda insanların tutum ve davranışlarının incelenmiş olduğu ve yorumlandığı bir bilim dalıdır. Tarih bilimi nedir sorusuna daha detaylı bir yanıt arıyorsanız lütfen Tarih Bilimi Nedir? temalı sayfamızı ziyaret ediniz.

Tarih Bilimi

Tarih Biliminde Kaynak Nedir?

Türkçe dilinde bir oldukca manaya gelen kaynak kelimesi tarih biliminin kaynaklarını ifade ederken “Herhangi bir bilim branşında yazılmış olan yazı yada eserlerin bütünü, literatür” olarak ele alınabilir. Tarih biliminin kaynakları sözlü kaynaklar, yazılı kaynaklar ve Arkeolojik Kalıntılar-Müzelik Nesneler olmak suretiyle üç başlıktan oluşur.

Tarih Bilimi Kaynaklardan Iyi mi Faydalanır?

Tarih bilimi geçmişteki vakaları incelerken bilgilerin doğruluğunu deliller ile sabitler. Bu deliller yazılı, sözlü yada görsel ögelerden oluşuyor olabilir. İşte tarih bilimi kaynaklarını bu şekilde kanıt olarak kullanır ve aktardığı bilgilerin doğruluğunu kaynakları ile ispatlar. Sözgelişi Türklerin tarihini günümüze aktarırken tarihin sözlü kaynaklarından önde gelen destanlardan faydalanılmaktadır yada Anadolu vilayetlerinin özelliklerinden bahsederken yazılı kaynaklardan önde gelen seyahatnamelerden faydalanılır. Bu örnekler saymakla bitmez, özetle şunu altını çizmeliyiz ki tarih bilimi geçmişten günümüze aktardığı olayların doğruluğunu kaynakları ile ispatlar.

Tarih Biliminde Kaynaklar Niçin Önemlidir?

Tarih biliminin ve kaynaklarının tanımını yaptıktan sonrasında sıra geldi aslolan sorumuza, “tarih biliminde kaynaklar niçin önemlidir?“.

Ilk olarak probleminin kısa cevabı;

Tarih bilimi geçmişten günümüze aktardığı bilgilerin doğruluğunu kaynakları ile kuvvetlendirir. Kaynaklar ne kadar sağlamsa aktarılan bilginin doğruluğu da o denli sağlam olur.

Tarih biliminde kaynaklar niçin önemlidir sorusunun açıklayıcı cevabı ise;

Tarih bilimi, geçmişteki vakaları yorumlayarak günümüze aktaran bir bilim dalıdır. Bu aktarım esnasında bilgilerin doğruluğunu ispatlamak için bir oldukca materyal kullanılır. Tarih biliminin detayları elde etmiş olduğu ve ispatı olarak bizlere sunmuş olduğu bu materyallere tarih biliminin kaynakları denilir. Tarih biliminin kaynakları, yazılı, sözlü ve arkeolojik kalıntılar – müzelik nesneler olmak suretiyle üç ana başlıktan oluşur.

Tarih bilimi bir vakası bizlere aktarırken bir kaynaktan yada birden oldukca kaynaktan faydalanabilir. Tarih biliminin kaynaklardan iyi mi faydalandığını bir de örnekle açıklamaya çalışalım.

Örnek mevzu: Türklerin Anadolu’da Yaşaması

Türklerin Anadolu topraklarına geldikleri günden beri bu topraklarda yaşanmış olan her şey tarih biliminin konusunu oluşturabilir. Bu mevzuları günümüze aktaran tarih bilimi; hikayelerden, menkıbelerden, şiirlerden ve atasözlerinden yararlanacaktır ki bunlar tarih biliminin sözlü kaynaklarının örnekleridir.

Türklerin Anadolu’da ki yaşantılarını, arşivlerden elde edilmiş belgelerle, seyahatnamelerle, Anadolu topraklarında yaşamış insanların biyografileri ve soy ağaçları ile harmanladığı detayları kullanarak günümüze aktarır. Tarih biliminin burada detayları elde etmiş olduğu kaynaklarda tarih biliminin yazılı kaynaklarının örnekleridir.

Anadolu topraklarına kök salmış Türk toplumunun asırlar süresince kullandığı bir oldukca değişik parası olmuştur, akçeden liraya kadar bu değişik paralar mensup oldukları dönemler hakkında tarih bilimine materyal sunmaktadırlar. Kayılar’dan Osmanlı Devletine ve nihayet Türkiye Cumhuriyeti’ne kadar Anadolu topraklarında kurulan tüm Türk devletlerinin ve beyliklerin haiz oldukları armalarda gene mensup oldukları devlet hakkında tarih biliminin deposu olmaktadırlar. Ek olarak Türklerin Anadolu’nun her yerinde varlığını günümüzde dahi devam ettiren bir oldukca yapısı bulunmaktadır. Bu zamanı yapılar mimari özellikleri ve üzerlerinde taşıdıkları, mensup oldukları döneme ilişik motifler ile tarih biliminin mühim kaynaklarındandır.

Tarih bilimi tüm bu kaynaklardan faydalanarak elde etmiş olduğu detayları derler, yorumlar ve gelecek nesillere aktarır. Bu kaynakların doğruluğu tarih biliminin aktardığı bilgilerin doğruluğunu ciddi şekilde etkisinde bırakır. Bu yüzden tarih biliminin kaynakları oldukca önemlidir. Zira tarih biliminin güvenilirliği bu kaynaklara bağlıdır.

Ek olarak bakınız:

# Tarih Bilimi Nedir?

# Tarih Biliminin Tanımı

# Tarih Biliminin Kaynakları

# Tarih Biliminin Terimleri

Derleyen: Ayhan BAYOĞLU

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir