Tarih Biliminin Kaynakları

Tarih biliminin kaynakları konusunu incelerken ilk olarak kaynak kelimesinin kökenine inmek gerekir. Türkçe dilinde bir fazlaca manaya gelen kaynak kelimesi tarih biliminin kaynaklarını ifade ederken “Herhangi bir bilim branşında yazılmış olan yazı yada eserlerin bütünü, literatür” olarak ele alınabilir.

Tarih Biliminin Kaynakları

Tarih biliminin kaynaklarını sözlü kaynaklar, yazılı kaynaklar ve Arkeolojik Kalıntılar-Müzelik Nesneler olmak suretiyle üç başlıkta inceleyeceğiz. Tarih bilimi sözlü kaynaklar olarak; Mitler – Efsaneler, Hikayeler, Destanlar, Menkıbeler, Fıkralar, Şiirler, Atasözleri şeklinde materyaller kullanır. Tarih bilimi yazılı kaynaklar olarak; Belgeler, Arşivler, Görsel ögeler, Sesli ve Görüntülü ögeler, Kütüphaneler, Vakayinameler, Secereler (Geneoloji), Takvim – Senelik, Hatıratlar, Mecmua – Gazete, Seyahatnameler, Biyografiler şeklinde somut ögeler kullanır. Son olarak tarih biliminin kaynakları içinde Arkeolojik Kalıntılar – Müzelik Nesneler olarak; Paralar, Nekropol kalıntılar, Armalar, Yerleşmeler ve Mimari ögeler bulunur.

Özetlemek gerekirse Mevzu Başlıkları

Tarih Biliminin Kaynakları İncelenmesi

Tarih Biliminin Sözlü Kanakları

Efsaneler – Mitler: Eski çağlardan beri söylenegelen, muhteşem varlıkları, vakaları mevzu edinen hayalî hikâye, söylenceler.
Hikayeler: Olayların sözlü yada yazılı olarak anlatılması.
Destanlar: Tarih öncesi tanrı, tanrıça, yarı tanrı ve kahramanlarla ilgili muhteşem vakaları mevzu alan şiir, epope.
Menkıbeler: Din büyüklerinin yada tarihe geçmiş meşhur kimselerin yaşamları ve muhteşem davranışlarıyla ilgili hikâyeler.
Fıkralar: Kısa ve özlü anlatımı olan, nükteli, güldürücü hikâyecikler.
Şiirler: Varlıklı sembollerle, ritimli sözlerle, seslerin uyumlu kullanımıyla ortaya çıkan, hece ve durak bakımından denk ve kendi başına bir tüm olan edebî ifade biçimi, manzume, nazım, koşuklar.
Atasözleri: Uzun tecrübe etme ve gözlemlere dayanılarak söylenmiş ve halka mal olmuş, nasihat verici özellikte söz, deme, mesel, sav, darbımeseller.

Tarih Biliminin Yazılı Kaynakları

Belgeler: Bir gerçeğe tanıklık eden yazı, fotoğraf, fotoğraf, film vb., vesika, dokümanlar.
Arşivler: Herhangi bir mevzuda informasyon veren belgelerin saklandığı bölgeler, belgelikler.
Vakayinameler: Günü gününe yazılmış vakaları içine alan yaratı, kronikler.
Şecereler (Geneoloji): Soyun yazılı olduğu cetvel, soyağacı.
Seyahatnameler: Bir yazarın gezip görmüş olduğu yerlerden edinmiş olduğu informasyon ve izlenimlerini anlattığı eserler.
Biyografiler: Bir kimsenin doğumundan yaşamış olduğu güne kadar geçirdiği belli başlı evreleri içeren yazı, yaşam hikâyesi, yaşam öyküsü, yaşam öyküsü, hâl tercümesi, tercümeihâller.

Tarih Biliminin Arkeolojik Kalıntı Kaynakları

Paralar: Paranın kullanılmaya başladığı günden, günümüze kadar geçen sürede basılmış metal ve kağıt paralar.
Nekropol kalıntılar: Arkeolojik şehirlerde mezarlıkların ve toplu gömüt yerlerinin bulunmuş olduğu bölgelerden elde edilmiş kalıntılar.
Armalar: Bir devletin, bir hanedanın yada bir şehrin simgesi olarak kabul edilmiş fotoğraf, harf yada biçim, ongunlar.
Yerleşmeler ve Mimari ögeler: Yerleşik hayata geçmiş toplumların inşa ettikleri mimari yapılar.

Tarih biliminin kaynakları üç temel başlık altında ele alınsa da oldukça geniş bir yelpazeye haizdir. Tarih biliminin kaynaklarını daha iyi anlamanız için Tarih Biliminin Yöntemi makalemizi okumanızı tavsiye ederiz.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir