Tarih Biliminin Özellikleri

Özetlemek gerekirse Mevzu Başlıkları

Tarih

Tarih bilimi, insan topluluklarının geçmişteki yaşayışlarını, uygarlık ve kültürlerini, toplulukların birbirleri ile olan ilişkilerini, vakit ve yer göstererek, niçin netice ilişkileri çerçevesinde, yazılı belgelere dayandırarak, yansız bir halde inceleyen bilimdir.

Tarih biliminin özellikleri :

  • Zamanı bir olayın yeniden gerçekleşmesi mümkün değildir.
  • Tarih de gözlem ve gözlem olmaz.
  • Zamanı olayın meydana geldiği yer ve vakit bellidir.
  • Zamanı vaka belgelere dayanarak incelenir.
  • İnsan topluluklarının her türlü faaliyeti tarihin mevzusudur.
  • Bir olayın sonucu başka bir olayın nedenidir.
  • Geleceğe ışık meblağ.
  • Bir olayın yer ve zamanı belli değilse tarihsel kıymeti yoktur.
  • Zamanı vakada hiçbir vakit kesinlik yoktur.

Tarih Bilimi Yöntemi

Belge bir zamanı olayın incelenmesinde en mühim unsurdur. Belgeler sözlü, yazısız ve yazılı olmak suretiyle üç gruba ayrılır. Bunun yanı sıra belgeler; birinci el ve ikinci el olarak da sınıflandırılabilir.

Zamanı araştırma yapılırken izlenecek yol:

  • Kaynak arama
  • Tasnif (Sınıflandırma)
  • Tahlil (Ne ifade etmiş olduğu)
  • Eleştiri (Doğruluk derecesi)
  • Bileşim (Bireşim -bir araya getirme)

Bu aşamalarda dikkat edilecek hususlar:

  • Objektif olmalı
  • Olayın üstünden belli bir vakit geçmeli
  • Olayın geçmiş olduğu yerde araştırma yapmalı
  • Sebep-Netice ilişkisi kurmalı
  • Tüm belgeler değerlendirilmeli
  • Yer ve vakit belirtilmeli
  • Günümüz kıymet yargılarıyla yargılamamalı

Tarihin Sınıflandırılması ( Tarihin Tasnifi )

– Tarihin tasnifi onu daha iyi araştırmak, anlatmak ve idrak etmek içindir.

Tarih üç ana başlıkta sınıflandırılır:

  • Zamana gore ( Ortaçağ Zamanı,13.yy. vs.)
  • Mevzuya gore ( Sanat Zamanı, Dinler Zamanı vs.)
  • Mekana gore ( Türkiye Zamanı, Avrupa zamanı vs.)

Tarihin Türleri

Genel Tarih: Topluluklarının geçirdiği aşamaları bütünlük içinde inceler.
Hususi Tarih: Bir ulusun, devletin tarihini inceler.
Siyasal Tarih: Savaşları barışları antlaşmaları, ittifakları inceler
Sanat Zamanı: Bu alandaki ürünleri inceler.
Bilim Zamanı: Bu alandaki ürünleri inceler.
Uygarlık Zamanı: Toplumların ortaya koyduğu kültürleri uygarlıkları inceler.

Tarihin Aşamaları

1- Hikayeci Tarih ( Rivayetçi Tarih )

Kurucusu Heretod’dur, belgelere dayanmaz, sebep-sonuç ilişkisi yoktur, efsaneleşmiş şeklindedir, Homeros, İlyada ve Odessa destanları buna örnektir.

2- Pragmatik Tarih ( Öğretici Tarih )

Toplumun karakterini ve terbiye yapısını geliştirmek için, olaylardan ve kişilerden dikkat çekici bir halde söz edilir. Tarih tekerrürdür fikrini savunur.

3- Bilimsel Tarih ( Niçin – Nasılcı Tarih )

Tarih bilincini ortaya çıkaran vakaları sorgulayarak açıklayan tarzdır. Belgelere dayanır, sebep ve sonuçlar üstünde durulur.

4- Toplumsal Tarih

Toplumsal içerikli vakaları,toplumun değerleri ve topluma tesirleri açısından değerlendirir.

Tarihe Destek ilimler:

Tüm ilimler benzer biçimde tarihte işini yaparken öteki ilimlerden yararlanmak zorundadır.

Bunlar;

  1. Coğrafya – Olayların meydana geldiği yeri ve yerin zamanı vaka üstündeki etkilerini araştırarak tarihe destek sağlar.
  2. Arkeoloji – Kazı bilimidir. Toprak ve su altında kalmış olan zamanı eserleri ortaya çıkarıp inceleyerek tarihe destek sağlar. Bilhassa yazının olmadığı tarih öncesi devirlerin aydınlatılmasında mühim rol oynar.
  3. Kronoloji – Takvim bilimidir. Zamanı olayların zamanını belirler ve vakaları oluş sırasına gore sıralayarak destek sağlar.
  4. Filoloji – Dil bilimidir. Milletlerin dillerini inceleyerek destek sağlar.
  5. Epigrafi – Kitabeler bilimidir. Kitabeleri ve üstündeki yazıları inceler.
  6. Sigilografi (mühür)
  7. Etnoğrafya (Kültür ) – Toplumların örf,tane ve geleneklerini inceler.
  8. Heraldik (Arma ) – Armaları inceler.
  9. Etnoloji (Kültürler arası yazışma)
  10. Insanbilim – Irk bilimidir.İskeletleri,kemik ve kafa tası yapılarını inceler.
  11. Diplomatik – Devletler arası ilişkileri,antlaşmaları,fermanları inceleyerek destek sağlar.
  12. Paleografya – Eski yazı bilimidir. Eski yazıları inceleyerek tarihe destek sağlar.
  13. Sosyoloji – Toplumları ve toplumların zamanı vaka üstüne etkilerini araştırır.
  14. Nümüzmatik (Meskukat) – eski paraları inceleyerek tarihe destek sağlar.
  15. Iktisat
  16. Kimya – Karbon – 14 deneyi ile zamanı buluntuların yaşını ölçer.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir