Türk Edebiyatının Tarihi Dönemleri (Türk Edebiyatının Dönemleri)

Edebiyat duyguların, düşüncelerin ve hayallerin insanlarda güzel duyu bir zevk uyandıracak bir halde yazıya ya da söze dökülmesi sanatıdır. İnsanlar binlerce senedir duygularını ve düşüncelerini belli kurallar çerçevesinde etkili bir halde anlatmaya çalışmışlardır. Bizim de binlerce senelik tarihimizde edebiyatında kültür hayatımızda mühim bir yeri olmuştur. Biz biliyoruz ki bununla birlikte edebiyat bir toplumun yaşam biçiminin ve kültürünün yansımasıdır. (Ek olarak Bkz⇒ Edebiyat ve Cemiyet)Türklerin tarih süresince içinde bulunmuş olduğu kültürel yaşam ve yaşam biçimi aynı şekilde edebiyatı da dönem dönem değişik özelliklere büründürmüştür.

Türk Edebiyatı denildiği vakit aklımıza milletimizin tarih süresince oluşturmuş olduğu tüm yazınsal eserler gelmektedir. Sadece yukarıda da belirttiğimiz şeklinde atalarımızın tarih süresince bulunmuş olduğu kültürel hayatlar ve yaşam anlayışları edebiyat içinde de değişik dönemlerin ortaya çıkmasına niçin olmuştur. Bu yüzden içinde zamana bağlı olarak değişik özellikler barındıran edebiyatımızı incelerken dönemlere ayırmamız gerekir. Dönemlere gore bir araştırma yapmak hem işimizi kolaylaştıracak hem de tarih içinde edebiyatın yolculuğunu kavramamız kolaylaşacaktır.

Türk Edebiyatı’nı başlangıcından günümüze kadar ortaya çıkan eserlere ve özelliklere gore şu üç ana başlıkta incelememiz gerekir:

Türk Edebiyatı’nın Zamanı Dönemleri

İSLAMİYETTEN ÖNCEKİ TÜRK EDEBİYATI (6-10. yy.) İSLAMİ DÖNEM TÜRK EDEBİYATI (10-19. yy.) BATI ETKİSİNDEKİ TÜRK EDEBİYATI (19-21. yy.)
  1. Sözlü Edebiyat
  2. Yazılı Edebiyatı
  • Göktürk Yazıtları
  • Uygur Metinleri
  1. Klasik Türk Edebiyatı
  2. Halk Edebiyatı
  1. Anonim halk edebiyatı
  2. Dinî – Tasavvufi halk edebiyatı
  3. Âşık seçimi halk edebiyatı
1. Tanzimat Edebiyatı
2. Edebiyat-ı Cedide (Servet-i Fünûn Edebiyatı)
3. Fecr-i Âtî Edebiyatı
4. Millî Edebiyat
5. Millî Savaşım Periyodu Edebiyatı
6. Cumhuriyet Periyodu Türk Edebiyatı

* Tablodaki mevzu başlıklarına tıklayarak detaylı bilgiye ulaşabilirsiniz…

Yukarıda yer edinen tabloda olduğu şeklinde “Türk Edebiyatının dönemleri” üç ana başlık altında incelenmektedir. Her devrin kendi içinde değişik özellikler barındıran alt başlıkları da bulunmaktadır. Bir milletin edebiyatı incelenirken bir tüm halinde ele almak edebiyat tarihçilerinin işini zorlaştıracaktır. Iyi mi ki bir milletin zamanı incelerken devirlere gore kategorize ediliyorsa edebiyatın dönemleri de incelemenin sıhhatli ve kolay olması adına son aşama yarar elde edecektir. 

Türk Edebiyatı dönemleri” düşüncesini ve edebiyat zamanı incelemelerinin bilimsel yöntemlerini ilk kez ortaya koyan isim ise Fuad Köprülü’dür. Bu mevzuda daha detaylı data için “Türk Edebiyatı’nın dönemlere ayrılmasındaki ölçütler” yazımızı okuyabilirsiniz.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir