Türkiye’de Ekonomik Bunalım Yılları 1960-1980

1960’tan itibaren planlı ve süratli kalkınmayı hedefleyen yeni bir iktisat anlayışı benimsendi. Devletin ekonomik, toplumsal, kültürel amaçlarının belirlenmesinde hükûmete danışmanlık yapmak ve belirlenen amaçlar için kalkınma planları hazırlamak amacıyla Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) kuruldu (1960). Bu doğrultuda beş senelik kalkınma planları yapılarak uygulamaya konuldu. 1960-1970 yılları aralığında uygulanan “ithal ikameci sanayileşme” ile daha ilkin ithal edilen tüketim mallarının ülkede üretimi amaçlanmıştı. Bu zamanda, endüstri daha oldukca demir-çelik, çimento, kâğıt, kimya, petrol rafinerisi, alüminyum ve madencilik alanında yoğunlaştı. 1970’li yıllarda uygulanan “ileri ithal ikameci model” ile buzdolabı, tv, çamaşır makinesi şeklinde dayanıklı tüketim mallarının yanı sıra devletimizde artık otomobil de üretilmekteydi.

Ekonomide ithalata bağımlılık ve ihracatta durgunluk yaşanmasına karşın 1960’lı yıllarda Avrupa’ya giden işçilerimizin ülkeye döviz transferleri ekonomiye mühim katkılar sağlamış oldu.

Türkiye ekonomisi 1970’lerde ve bilhassa bu devrin ikinci yarısında enflasyon ve dış ödeme güçlükleri dolayısıyla zor günler geçirdi. Bu zamanda istikrarsız koalisyon hükûmetleri, 1973 petrol krizi, 1974 Amerikan ambargosu ve işçi dövizlerindeki azalma ekonomik gerilemeye niçin oldu. Türkiye’de 1977 senesinde dış tecim dengeleri bozulmaya başladı. Ülkede birçok temel malda kuyruklar, karaborsa ve aşırı fiyat artışı görüldü. Türk lirasının yabancı paralar karşısında kıymeti hızla düştü. Ekonomideki bu fena gidişi önlemek için çeşitli ekonomik programlar hazırlandı. Bu programlar içinde karma ekonomiden özgür piyasa ekonomisine geçişi elde eden 24 Ocak Kararları mühim bir yer almıştır (1980).

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir