Türkiye’nin NATO’ya Üye Olması

Türkiye Cumhuriyeti kurulduğu ilk yıllardan itibaren kendisi için en büyük tehlikeyi oluşturabilecek SSCB ile barışçı bir politika izledi.

II. Dünya Savaşı sonrası Moskova, yirminci yılını dolduran Türkiye ile Saldırmazlık ve Dostluk Antlaşması’nı yenilemedi. Bir nota ile Türkiye’den Doğu Anadolu’dan toprak ve İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı’ndan üs talep etti. Türkiye, Truman Doktrini ve Marshall Yardımları ile Batı Bloku’nda kısmi olarak yer buldu. Buna karşın yeni dünya düzeninin oluşma sürecinde hâlâ güvenlik problemi yaşıyordu. Bu yüzden Batı güvenlik sisteminde kendine yer bulabilmek için bir çaba içine girdi. Mayıs 1949’da kurulan Avrupa Konseyi bir fırsat olarak değerlendirilerek internasyonal ilişkilerde sürekli bir dost ve bağlaşık aranmaya başlandı.

Türkiye Marshall Yardımları kapsamına dâhil edilmek, SSCB tehdidine karşı kurulmuş olan NATO’ya üye olabilmek için kuruluşundan üç ay sonrasında Avrupa Konseyine katıldı. Bu hamlesiyle konseyin kurucu üyeleri içinde yerini aldı. ABD ile bağlaşık olmanın yolu ise NATO’ya üye olmaktan geçiyordu. Türkiye’nin Avrupa Konseyi ile NATO’ya girmesindeki siyasal gerekçeler mühim oranda örtüşmektedir.

Türkiye’nin NATO’ya girmesinin gerekçelerinden bazıları şunlardır:

• Sovyet tehdidi karşısında Türkiye’nin güvenlik sorununu çözmek
• ABD ile ilişkileri geliştirerek son zamanların arkasında kalan Türk ordusunu modernize etmek
• Dönemin gereği olan demokratik yapının gelişip yerleşmesi için ekonomik gelişmişliği sağlamak

ABD’nin Türkiye’yi NATO’ya kabulünün gerekçelerinden bazıları şunlardır:

• ABD’nin SSCB’ye karşı Türkiye’den üs talebinin ortaya çıkması
• Türkiye’nin Orta Doğu ve petrol bölgelerine yakın olması
• Doğu Avrupa ülkelerinin silahlanmaya başlaması
• SSCB’nin komünizmi Yunanistan ve Türkiye’ye yayabileceği endişesi

• Kore Savaşı’nda yapmış olduğu katkılardan dolayı NATO Konseyi 17 Ekim 1951’de Türkiye’nin birliğe üyeliğini kabul etti. 19 Şubat 1952’de TBMM, Türkiye’nin NATO’ya üyeliğini onayladı. Türkiye’nin NATO’ya üyeliğine SSCB sert tepki verdi fakat NATO üyesi olan Türkiye bu tehdide boyun eğmedi.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir