Ünsüz Düşmesi

Ünsüz düşmesi nedir?” sorusunun yanıtını şu şekilde verebiliriz: Türkçede bir sözcüğün ek alırken ya da başka bir sözcükle birleşirken bünyesindeki ünsüz (sessiz) harfi kaybetmesine “Ünsüz Düşmesi” denir.

Ünsüz Düşmesi Örnek

Ünsüz düşmesi büyük bir oranda sonu “k” sessiz harfiyle biten kelimelerin “–cık, -cik, -cuk, -cük, -cek” ekini aldıktan sonrasında bu harfi düşürmesi şeklinde olur.

Küçük + cik → Minnacık
Ufak + cük → Küçücük
Sıcak + cık → Sıcacık
Yumuşak + cık → Yumuşacık
Büyük + cek → Büyücek
Acele
+ cak → Çabucak

NOT: Yukarıdaki ekler, sonu “k” ile biten somut kelimelerde çoğu zaman düşmeye niçin olmaz

Kulak + cık → Kulakçık
Kapak + cık → Kapakçık

Sonu “k” harfiyle biten bazı sözcüklere “-l,-mse” getirildiğinde sondaki “k” ünsüz harfi düşer.

Ufak + mse + mek → Küçümsemek
Yüksek + l + mek → Yükselmek
Ufak + l + mek → Küçülmek
Seyrek + l + mek → Seyrelmek
Alçak + l + mak → Alçalmak
Küçük + l + mak → Ufalmak

Bazı sözcüklerin birleşmesi esnasında ünsüz düşmesi meydana gelebilir.

Ast + teğmen → Asteğmen
Üst + teğmen → Üsteğmen

İstisnai olarak şu kelimelerde de ünsüz düşmesi vardır.

Ad + daş → Adaş
Kalk + dır → Kaldır

UYARILAR

Arapçadan dilimize geçmiş ve ikiz ünsüz barındıran bazı sözcükler yalın haldeyken ünsüzlerinden birisini düşürür.

Redd → Red
Hiss → His
Hall → Hal

Ünsüz Düşmesi Sual

Aşağıdaki kelimelerin hangisinde ünsüz düşmesi yoktur?

a)Büyücek

b)Yükselmek

c)Küsmek

d)Alçalmak

e)Çabucak

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK YAZILAR
PDF
Türkçe Notları
Ses Vakaları

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir