Vaclav Havel

Vaclav Havel Biyografisi

2 Şubat 1993 – 2 Şubat 2003 tarihleri içinde Çek Cumhuriyeti Devlet Başkanı olarak vazife yapmış oldu.

Vaclav Havel, 5 Ekim 1936 tarihinde Prag, Çek Cumhuriyeti’nda dünyaya gelmiştir. Çekoslovakya’da kültürel ve politik faaliyetlerde bulunan tanınmış, girişimci ve entelektüel bir ailede yetişti. 1950’lerin ilk yarısında bir kimya laboratuarına 4 senelik çıraklık eğitimi için girdi. Bunun yanı sıra akşamları da ikincil eğitimini devam ettiriyordu. Politik nedenlerden dolayı lisans düzeyinde gitmeyi düşündüğü İnsani Bilimler Fakültesi’nden kabul alamadı ve onun yerine Çek Teknik Üniversitesi Iktisat Fakültesine başvurdu. Bu fakülteyi ise 2 yıl sonrasında bıraktı.

Büyükbabası inşaat mühendisi, babası mimar, amcası film yapımcısı; anneannesi meşhur bir yayıncı, büyükelçi ve kısa bir süre için bakan olan Havel’in yetişişi, onun yaşama bakışını biçimlendirmiştir. İyi bir eğitim gören fakat 1948’den itibaren de, o devrin yetkililerince bir cemiyet düşmanının oğlu olarak kabul edilen yazarın eğitimi içinde kimya laborantlığı, ekonomi uzmanlığı, sahne işçiliği, dramaturgluk da vardır.

1960 senesinde askerliğini yapmış olup döndükten sonrasında 2 yıl bir firmada uygulaman olarak çalıştı. 1962 ile 1966 içinde Prag Sanat Akademisi’nde drama üstüne eğitim görmüş oldu. 1959 senesinde Prag tiyatrosunda bir sahne şefi olarak çalışmaya başladı. 1960’da “Na Zabradlı” adındaki tecrübe etme tiyatrosunda çalışmaya başladı ve şiir yazmayı bıraktı, tiyatro ve radyo için oyunlar yazmaya başladı. “GÖRÜŞME” (1975), “KUTLAMA (1975), “ÇAĞRI” (1978) ayrı tarihlerde yazılmış, sonrasında birbirlerini tamamladıkları düşüncesiyle tiyatrolar tarafınca üçlü olarak sahnelenmeye adım atmıştır. En malum tiyatro eseri The Garden Party‘yi 1963 senesinde yazdı.

1963’te ilk oyunu Zahradni Slovnost (The Garden Party) Prag’da meşhur Çek yönetmen Ottomar Krejca tarafınca ilk kez sahnelendiğinde tiyatro çevresinin derhal dikkatini çekmiş ve yazar kendinden söz ettirmeye adım atmıştır. İki yıl sonrasında, bürokrasinin bozulma etmiş olduğu toplumun eleştirisini getiren ikinci oyunu, Bildirim (Vyrozumeni), Jan Grossman tarafınca sahnelenmiş ve Havel’in adı, Çek oyun yazarları içinde en önde yer almıştır. 1968’deki New York Shakespeare Şenliğinde büyük bir başarı getiren bu oyun, Obie Ödülü’nü kazanmıştır. Vaclav Havel’in 1970’de, ABD.’de ikinci kez Obie Ödülü’nü kazanan başka bir oyunu ise, 1968’de, gene Grossman tarafınca sahnelenen Dikkati Toplamanın Giderek Zorlaşması (Ztizene Moznast Soustredeni) adını verdiği yapıtıdır. Bu oyunda, bürokratik, anonimleşmiş sistemlerde memurların ve aydınların yabancılaşması mevzu edilir.

1969 senesinde, Avusturya hükümeti tarafınca kendisine verilen “Avrupa Ödülü” onun kendi ülkesindeki fedakâr ve saygı duyulan savaşımını simgeler. Yetmişli yılların ortasında 1969’daki vakaları, her biri tek bölümlük, Vanek Üçlemesinde (Söyleşi-Vernisaz-Protesto) özetleyen Havel, burada biyografik bir eğilim içindedir; bira işçisi olduğu, sonrasında yazmaya başladığı seneler, oyunlarına konulmuş olan yasaklamalar bu yapıtta yer alır. Onun biyografik izler taşıyan öteki iki oyunu da Buruk Ezgi (Largo Desolato-1984) ile Şeytan Çelmesi (Pokuşent-1985) dir. Havel 1975’teki Dilenci Operası (Zebracka Opera) ve bir yıl sonrasında yazdığı Tepedeki Otel (Horsky Hotel) adlı oyunları ile Avrupa’nın birçok tiyatrosunun repertuarlarında devamlı yer almıştır. Onun tek bölümlük oyunlarının sayısı da bir haylidir

Makinistlik, ışıkçılık ve sekreterlik benzer biçimde işlerde çalıştı. Yazdığı oyunlarda modern toplumun açmazlarını dile getirdi. Görüşlerinden dolayı 1977 ve 1979’da mahkûm edildi.

Son dönem Çek tarihinin en mühim aydınlarından olan tiyatro yazarı ve ozan Havel’in 1960’lı yıllardan bu yana oldukca sayıda piyes, kitap ve siyasal denemesi yayımlandı.

Rusya 20 Ağustos 1968 tarihinde Çekoslovakya‘yı liberal ve karşı devrimci olmakla suçlayarak 300 bin kişilik ordu ile işgal ettiğinde, Vaclav Havel, insan hakları sözleşmesi Charta 77’nin hazırlanmasına yardım etmekten tutuklandı. Kara listeye alınarak siyasal faaliyetlerde bulunması ve yazı yazması yasaklandı, ortalama 4 yıl cezaevinde yattı.

Hem bir Çek vatandaşı, hem de bir yazar olarak hayata devam etmenin savaşını vermiştir. Ek olarak bu güçlüklere dayanamayıp, başka ülkelere yerleşen Çek aydınlarının ve yazarlarının tersine, o, ülkesinde kalıp sonuna kadar savaşmayı seçmiştir. Hiçbir hareketini politik bir taktikle yapmamış, dosdoğru, açıksözlü davranmış ve Çek halkının sevgisini kazanmıştır.

1987‘de SSCB Devlet Başkanı Mihail Gorbaçov‘un Çekoslovakya‘yı ziyaretiyle zirve noktasına ulaşan düzeltim yanlısı hareketler, 1989‘a kadar sürdü. 1989 senesinde hükümete karşı ayaklanma başlatmaktan yine tutuklandı. Hemen sonra, özgürlük ve demokrasi talep eden kitle protestoları hazırlayan Sivil Forum’un kurulmasına destek oldu, 18 gün devam eden kitlesel gösteriler peşinden Kadife Devrim’in öncüsü oldu.

Komünist hükümet çekilme ettikten sonrasında 29 Aralık 1989 tarihinde geçici olarak Çekoslovakya Devlet Başkanı olarak seçildi. Temmuz 1990 ayında tekrardan meydana getirilen seçimlerde yine Çekoslovakya Devlet Başkanı olarak seçildi. 1992’de Çekoslovak birliği çözülürken, Bölünmeye karşı çıkan Havel, görevden çekilme etti. Birleşik Çekoslovakya’yı korumak için oldukca uğraştı fakat ülke Çek ve Slovakya Cumhuriyeti olmak suretiyle iki bölüme bölündü.

2 Şubat 1993 tarihinde Vaclav Havel tekrardan seçilerek Çek Cumhuriyeti‘nin Devlet Başkanı oldu. 1998 senesinde tekrardan Cumhurbaşkanı seçilen Havel, Şubat 2003‘te eski siyasal rakiplerinden Václav Klaus tarafınca yenilgiye uğratıldı ve Cumhurbaşkanlık periyodu bitti.

1999‘da Şimal Atlantik Antlaşması Örgütü’ne (NATO) katıldı.

Vaclav Havel, 29 Aralık 1989 – 20 Temmuz 1992 tarihleri içinde Çekoslovakya Devlet Başkanı olarak vazife yapmış oldu. Hemen sonra 2 Şubat 1993 – 2 Şubat 2003 tarihleri içinde Çek Cumhuriyeti Devlet Başkanı olarak vazife yapmış oldu.

1985 senesinde Amsterdam‘da bir kültür vakfınca kendisine Erasmus Ödülü verildi.

Vaclav Havel, 1996 senesinde akciğer kanseri yüzünden ameliyat oldu akciğerinin bir kısmı alındı.

Birliktelikleri :

1.eşi: Olga Šplíchalová (1964-1996)
2.eşi: oyuncu Dagmar Veškrnová (1997-2011)

Vaclav Havel, 18 Aralık 2011 tarihinde Hrádeček, Çek Cumhuriyeti’inde 75 yaşlarında ölmüştür.

Kitapları :
1988 – Letters to Olga
1991 – Open Letters
1991 – Disturbing the Peace
1992 – Summer Meditations
1985 – The Power of the Powerless
1998 – The Art of the Impossible
Görüşme Kutlama Davet, oyun
Uzaktan Soruşturma

Tiyatro oyunları :
1963 – Zahradni Slovnost (The Garden Party)
1965 – Bildirim (Vyrozumeni)
1968 – Dikkati Toplamanın Giderek Zorlaşması (Ztizene Moznast Soustredeni)
1975 – Dilenci Operası (Zebracka Opera)
1975 – Görüşme, Kutlam,a Davet, (oyun)
1976 – Tepedeki Otel (Horsky Hotel)
1980 – Audience
1980 – Vernisaz
1980 – Protest
1984 – Buruk Ezgi (Largo Desolato), (oyun)
1985 – Şeytan Çelmesi (Pokuşent)
1975 – Görüşme, Kutlam,a Davet, (oyun)

Kaynak:Yaşam öyküsü.info

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir