Vahdettin VI. Mehmet

Vahdettin VI. Mehmet Biyografisi

Osmanlı padişahlarının otuz altıncısı ve sonuncusu olan Sultan Vahdettin, 1 Kasım 1922‘de saltanatın kaldırılmasıyla ülkeden sürüldü. Böylece Osmanlı Hanedanlığı’nın padişahlık yapmış son üyesi oldu.

Sultan Mehmet VI. Vahdettin, 2 Şubat 1861‘de İstanbul‘da dünyaya geldi. Sultan I. Abdülmecit‘in Gülüstu Hanım‘dan olan en ufak erkek evladıdır. Amcasının oğlu Veliaht Yusuf İzzettin Efendi’nin intiharı üstüne tek veliaht kaldı. Mehmet V. Reşat‘ın ölümü üstüne 4 Temmuz 1918‘de Osmanlı tahtına çıktı. Ülkenin karmaşık bir süreçte olduğu bu zamanda tahta çıkmakta isteksiz davranıyordu.

Sultan Vahdettin tahta çıktığında I. Dünya Savaşı devam etmekteydi ve müttefiki Almanya‘nın savaşı kaybetmiş olduğu kesinleşmişti. İktidardaki İttihat ve Terakki Partisi çekilme etti. Sultan Vahdettin’in isteği ile 14 Ekim 1918‘de Ahmet İzzet Paşa Hükümeti kuruldu. Hükümetin kurulmasından bu kadar telaşlı davranılmasının sebebi 27 Ekim‘de Mondros Mütarekesi‘ni meclisten geçirebilmekti. Görüşme için Limni Adası seçildi. 27 Ekim’de başalayn görüşmeler sonucunda 30 Ekim 1918‘de Mondros Antlaşması imzalandı. 25 maddeden oluşan antlaşmaya nazaran Çanakkale ve İstanbul Boğazları tüm gemilere açılacak, Osmanlı orduları terhis edilerek orduya ilişkin tüm cephane, tabanca ve donanmaya ilişkin gemiler İtilaf Devletlerine teslim edilecekti. Limanlar, tüneller, demiryolları ve telsiz-telgraf istasyonları İtilaf Devletlerince denetim altında tutulacaktı. Antlaşmanın en ağır maddelerinden biri İtilaf Devletlerinin güvenliklerini tehlikede gördükleri bölgeleri işgal etmelerini elde eden 7. madde idi. Bu maddenin yanında Erzurum, Van, Harput, Diyarbakır, Sivas ve Bitlis’te kargaşalık çıkması halinde İtilaf Devletlerince işgal edilebilmesini elde eden bir başka madde daha bulunmaktaydı. Osmanlı ordusu cenk öncesindeki sınırlara çekilmişti.

Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan kısa bir süre sonrasında İtilaf Devletleri Anadolu’da birçok yeri işgal etmeye başladı. 3 Kasım 1918‘de Musul ve İskenderun’a asker çıkaran İngilizler, bir yıl içinde Urfa, Antep, Maraş ve Adana’yı işgal ettiler. Gene bu işgaller devam ederken Fransızlar İngilizlerle anlaşarak bu bölgeleri kendileri aldılar. Bundan Kısa bir süre sonrasında 13 Kasım 1918‘de İtilaf birliği İstanbul’a gelmiş olarak Boğazları kontrolu altına aldı.

İstanbul’un denetim altında bulunmasından dolayı 16 Mayıs 1919‘da Mustafa Kemal Paşa, 9. Ordu Müfettişi olarak Samsun’a gitmekle göreve getirildi. 22 Haziran‘da Amasya Genelgesi‘ni gösteren Mustafa Kemal anlaşmazlık Devletleri’ne karşı olan direnişin kişisel bir direniş olmaktan çıkarıp, Ulusal bir direnişe dönüştürdü.

Bu sırada Sultan Vahdettin, ittihatçılarla ortaklaşa iş içinde bulunduğundan şüphelendiği için Ahmet İzzet Paşa‘yı istifaya zorlayınca 11 Kasım 1918‘de Tevfik Paşa Hükümeti kuruldu. 23 Kasım 1918‘de Sultan Vahdettin mebuslar meclisini feshetti. Sadrazamlığa Damat Ferid Paşa‘yı atadı. Anadolu’da işgallere karşı düzensiz de olsa Kuva-i Milliye ordusu kurulmuştu.

Son Osmanlı Mebuslar meclisi 12 Ocak 1920‘de İstanbul’da toplandı ve derhal peşinden 28 Ocak 1920‘de Misak-ı Ulusal‘yi kabul ettiler. 16 Mart 1920‘de İstanbul, İtilaf Devletlerinin kontrolü altına girdi. İtilaf Devletlerinin askerleri İstanbul sokaklarında istedikleri şeklinde adam tutuklama ve cezalandırmaya başladı.

Peşinden 1920 senesinde sırayla 18 Haziran‘da Zonguldak Fransızlar; 24 Haziran‘da Alaşehir, 30 Haziran‘da Balıkesir, 1 Temmuz‘da Edremit, 2 Temmuz‘da Bandırma, Mudanya, Karacabey, 8 Temmuz‘da Bursa, 20 Temmuz‘da Tekirdağ, 25 Temmuz‘da Edirne, 26 Temmuz‘da Kırklareli Yunanlılar; 6 Temmuz‘da İzmit İngilizler tarafınca işgal edildi.

Osmanlı Devleti’nin tüm toprakları yavaş yavaş işgal altına alınırken 11 Nisan‘da dağıtılan Mebuslar Meclisi, 23 Nisan 1920‘de Ankara’da Türkiye Büyük Millet Meclisi adıyla açıldı. Peşinden başlamış olan Kurtuluş Şavaşı‘nda 10 Ocak 1921‘de I. İnönü, 13 Eylül 1921‘de Sakarya Meydan Savaşı ve 30 Ağustos 1922‘de Başkomutanlık Meydan Savaşı‘nın kazanılmasıyla İtilaf Devletleri yurttan uzaklaştırıldı. 9 Eylül 1922 İzmir’in Kurtuluşu ve 13 Ekim 1922 Mudanya Mütarekesi ile cenk sonlanmış olan oldu. 6 Ekim‘de Refet Paşa‘nın komutasındaki birlik İstanbul’a girdi. Türkiye Büyük Millet Meclisi‘nin 1 Kasım 1922‘de çıkardığı kanun ile saltanatlık bitti. 17 Kasım sabahı Sultan Vahdettin oğlu Ertuğrul ve harem mensuplarıyla dolmabahce-sarayi’ndan kalkan bir kayık ile bir İngiliz zırhlısına sığınma etti.

İngiltere’ye girmesi kabul edilmediği için Vahdettin bir süre Malta‘da kaldı. 1922 sonunda Hicaz kralı Hüseyin’in daveti üstüne hacca gitti. 20 Nisan 1923 geçmişine kadar Hicaz’da kaldı. İngiltere’nin baskısı üstüne buradan ayrıldı. Bir süre İtalya‘nın Cenova kentinde yaşadı. 11 Haziran 1923‘te San Remo nahiyesinde Mısır kraliyet ailesinden bir prensin maddi yardımıyla kiralanan bir villaya taşındı.

Son yılları parasal sıkıntılar ve sıhhat sorunlarıyla geçti. 15 Mayıs 1926‘da San Remo‘da kalp yetmezliğinden dolayı 65 yaşlarında vefat etti. Cenazesi Şam kentine nakledilerek bu şehirdeki Sultan Selim Camii bahçesine defnedildi.
Kaynak:Yaşam öyküsü.info

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir