Yumuşama Dönemi İçerisindeki Muhtıra ve Darbeler

Siyasal dünyadaki dalgalanmaların temel sebebi istikrarsızlıktır. İsmet İnönü’nün söylediği şu söz durumun vahametini anlatması bakımından önemlidir. “Sizin bildiğiniz iki darbe girişimi var sadece biz on beş darbe girişimini, daha hazırlık aşamasında iken engelledik.” 12 Mart Muhtırası öncesindeki olumsuzluklar âdeta muhtıraya davetiye çıkarır mahiyettedir. 1968 senato yenileme seçimlerinde ortalama 20 ilde AP ve CHP’liler içinde çıkan çatışmalarda 15 şahıs ölmüş, 47 şahıs yaralanmıştır.

1969 seçimlerinde bir kez daha tek başına iktidar olan AP’nin içindeki eski DP’liler 41’ler Grubu olarak örgütlenerek parti içi muhalefete başladı. 1970 bütçesinin meclisten geçmemesi Süleyman Demirel’i istifaya zorunlu bıraktı. Siyasal alanda yaşanmış olan bu olayların yanında;

– Üniversite vakalarında şiddetin tırmanması ile talebe ölümlerinin yaşanması,
– ODTÜ’de ABD büyükelçisinin otomobilinin yakılması,
– 1961 Anayasası’nın meşruluğunun tartışılması ve yeni anayasa hazırlanmasının gerekliliğinin gündemi meşgul etmesi,
– Dünyada etkili olan gençlik hareketlerinin Türkiye’de daha yaygın ve sert mahiyette ortaya çıkması,
– 15 Haziran 1970’te İstanbul’daki işçi yürüyüşünde bir işçi, bir polis ve bir esnafın ölmesiyle İstanbul ve Kocaeli’de sıkıyönetimin duyuru edilmesi,
– Ereğli Demir Çelik İşletmelerindeki işçilerin genel greve gitmesi

de gerilimi iyice artırmıştır. Mevcut hükûmet, yaşanmış olan bu toplumsal ve ekonomik sorunlara çözüm getirememiştir. Sertlik olaylarının giderek arttığı, askerî müdahalenin âdeta tüm koşullarının hazırlandığı 1970 sonbaharında “Ne olacak bu ülkenin hâli?” sorusu, gündemi fazlasıyla meşgul etmiştir.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir