Yumuşama Dönemi’nde ABD’de Irkçılık Karşıtı Hareketler

1960’lı yılların ABD’sinde ırk ayrımcılığının sona erdirilmesi için büyük bir savaşım verilmekteydi. İç harp sonrasında köleliğe son verilen ABD’de, 1868 ve 1870 yıllarında anayasada meydana getirilen düzenlemelerle siyahlara siyasal haklar verilmişti. Ülkenin güneyinde kurulan Ku Klux Klan (Ku Klaks Klan) örgütü, bu hakların engellenmesi ve siyah vatandaşların baskı altına alınması için çalışmaktaydı. Ülkenin kuzeyinde yaşayan siyahlar güneye gore daha rahat olsa da onlar da baskıya uğramaktaydı.

Irkçılığa karşı harp, Rosa Parks’ın (Roza Parks) 1955’te Alabama’da bir belediye otobüsünde yerinden kalkmamasıyla başladı. Parks, otobüsün siyahlara ayrılmış yerinde oturuyordu. Birkaç beyaz yolcu ayakta kalmıştı. Yasa gereği beyaz bir yolcu ayakta kalırsa bir siyahın yerinde oturabilirdi. Parks, şoförün yapmış olduğu uyarıya karşın yerinden kalkmadı. Rosa Parks’ın otobüste yerini bir beyaza vermeyi reddetmesi, siyahların bir yıl sürecek otobüs boykotunu başlattı.

1958’de ırkçılığa karşı mücadelenin önderliğini, Baptist mezhebinin siyahi papazı Martin Luther King (Martin Lüter King) üstlendi. 1960’ta siyahlar, lokantaların beyazlara ayrılmış bölümlerinde oturma eylemlerine başladılar. 1961’de de mücadelelerini sürdüren siyahlar, eyaletler arası otobüs yolculuklarında beyazların koltuklarına oturma eylemleri gerçekleştirdiler. 1964’te ülkenin kuzeyindeki çeşitli kentlerde ayaklanmalar yaşandı. Bazı siyahlar din değiştirerek Müslüman olmaya başladı. Bu hareketin liderlerinden kabul edilen Malcolm X (Malkom iks), 21 Şubat 1965’te öldürüldü. 4 Nisan 1968’de M. L. King de öldürüldü. Bunun üstüne 125 kentte sertlik vakaları yaşandı. 1969’da ABD Yüksek Mahkemesine bir siyahi üye atandı, aynı mahkeme okullardaki ırk ayrımına son verilmesini istedi.

1968 Meksika Olimpiyatları’nda ABD’yı temsil eden iki atlet, Amerikan millî marşı çalınırken ellerine taktıkları siyah eldivenleriyle yumruklarını kaldırıp, başlarını indirerek ülkelerindeki ırk ayrımcılığını protesto ettiler.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir